De geschiedenis van de Werklust

historieOprichting van de Steen-en Pannenfabriek Werklust

Ontstaan

In en om Losser werden al eeuwenlang stenen gebakken. Hetzelfde gold vermoedelijk voor de plek waar nu De Werklust staat. We weten echter niet precies sinds wanneer hier steenbakkers werkzaam waren. Wel is bekend dat in 1895 een aantal mannen op dit perceel een veldoven bouwde. In 1898 werd de N.V. steen- en pannenfabriek Werklust opgericht.  Begin twintigste eeuw kwam het bedrijf in handen van de Duitse steenfabrikant Lindenbaum uit Gronau. Hij verkocht in 1923 het bedrijf aan de gebroeders Osse die de belangrijkste innovaties in het bedrijf doorvoerden en ook hun naam aan de hier vervaardigde steen gaven: de Osse-steen.

De nabijheid van de kleigroeve was de belangrijkste reden voor de vestiging van De Werklust op deze plek. Dat is karakteristiek voor de vroeg-industriële steenfabrieken. De hedendaagse steenfabrieken vestigen zich niet meer in de buurt van de grondstof, noch in de buurt van het afzetgebied, maar nabij goede (wegen)infrastructuur.

In vergelijking met andere hedendaagse steenfabrieken was De Werklust geen kapitaalintensief bedrijf, maar daarentegen wel arbeidsintensief. Er werkten, afhankelijk van het seizoen, circa tien personen. In april, of zo gauw de vorst uit de grond was verdwenen, begonnen zij met het afgraven van de klei en het vormen van de stenen. Dit ging door tot eind oktober. In de winter werden de inmiddels aan de lucht gedroogde stenen in de ringoven gebakken.

De belangrijkste productiemiddelen waren het smalspoor met de diesellocomotief en kipkarren, de mengmachine, de strengpers en de ringoven. Hun illustratieve waarde in combinatie met de aanwezige kennis van historische productieprocessen, geven het bedrijf zijn cultuurhistorische waarde.